Lưu Gia độ Trần Quang Khải

劉 家 渡  -  陳光啓(凱?)


劉家渡口樹參天，
扈從東行昔泊船。
舊塔江亭秋水上，
荒祠古塚石麟前。
太平圖誌幾千里，
阮代山河二百年。
 詩客重來頭髮白，
梅花如雪照晴川。


Lưu Gia độ - Trần Quang Khải

Lưu Gia độ khẩu thụ tham thiên,

Hỗ tụng đông hành tích bạc thuyền.

Cựu tháp giang đình lưu thủy thượng,

Hoang tử cổ trùng thạch lân tiền.

Thái bình đồ chí kỷ thiên lý,

Lý đại quan hà nhị bách niên.

Thi khách trùng lai đầu phát bạch,

Mai hoa như tuyết chiếu tình xuyên

BẾN ĐÒ LƯU GIA 
Bến nước Lưu Gia cây chạm trời
Xưa thuyền phò giá từng ghé chơi
Sông thu soi bóng đền cổ tháp
Mồ hoang lân đá lạnh lùng phơi
Thái bình mở nước dài muôn dặm
Cơ đồ triều Lý hai trăm năm
Khách thơ bạc tóc về thăm lại
Thấy mai mầu tuyết nở ven sông
Badmonk  -  Tâm Nhiên


Trần Quang Khải sinh năm 1240, mất năm 1294, là con trai thứ ba của vua Trần Thái Tông.
Dưới triều Trần Thánh Tông (1258 - 1278). Trần Quang Khải được phong tước Chiêu minh đại vương. Năm 1274, ông được giao giữ chức Tướng quốc Thái úy. Năm 1282, dưới triều Trần Nhân Tông, Trần Quang Khải được cử làm Thượng tướng Thái sư, nắm giữ quyền nội chính. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ hai (1285) và thứ ba (1288), Trần Quang Khải là vị tướng chủ chốt thứ hai, sau Trần Quốc Tuấn, có nhiều công lao lớn trên chiến trường.
Trong sự nghiệp quân sự của Thượng tướng Trần Quang Khải, thì trận ông chỉ huy đánh tan quân Nguyên ở Chương Dương và Thăng Long, khôi phục kinh thành vào cuối tháng 5-1285 "là chiến công to nhất lúc bấy giờ", như sử sách từng ca ngợi.
Trần Quang Khải còn là một nhà ngoại giao giỏi. Năm 1281, khi nhà Nguyên chuẩn bị xâm lược Việt Nam lần thứ hai, chúng cho Sài Thung đem 1.000 quân đưa bọn Trần Dĩ ái về nước. Khi tới biên giới, quân Nguyên bị nhà Trần phục đánh. Trần Dĩ ái bỏ chạy. Sài Thung được "rước" về Thăng Long để dùng vào kế hoãn binh để có thêm thời gian chuẩn bị đối phó với giặc. Lúc Sài Thung về Trung Quốc, Trần Quang Khải làm bài thơ tiễn tặng rất thân, nhã, đoạn kết có câu viết:
Vị thẩm hà thời trùng đỗ diện,
Ân cần ác thủ tự huyên lương.


(Chưa biết ngày nào lại cùng gặp mặt,
Để ân cần nắm tay nhau hàn huyên).
Đối với viên sứ giả hống hách của một nước sắp tràn quân sang xâm lược, thái độ Trần Quang Khải vẫn ung dung, niềm nở như vậy, đó cũng thể hiện một nghệ thuật ngoại giao khôn khéo của ông và con người Việt Nam thời ấy.
Trong văn học sử Việt Nam, Trần Quang Khải là một nhà thơ có vị trí không nhỏ. Thơ ông sáng tác có tập Lạc đạo, nay đã thất truyền, chỉ còn lưu được một số bài. Là một vị tướng cầm quân xông pha khắp trận mạc đánh giặc, song thơ ông lại "thanh thoát, nhàn nhã", "sâu xa, lý thú" (Phan Huy Chú). ấy cũng là cốt cách phong thái của các vua Trần, của người Việt Nam ngàn đời nay.( Theo GS Trần Quốc Vượng )Trần Quốc Vượng

Lư Sơn Tô Đông Pha

鑪 山 -  蘇 軾

鑪 山 煙 鎖 浙 江 潮，
未 到 平 生 恨 不 消。
到 得 本 來 無 別 事，
鑪 山 煙 鎖 浙 江 潮。

Lư Sơn - Tô Đông Pha

Lô sơn yên toả Chiết giang triều,
Vị đáo sanh bình hận bất tiêu.
Đáo đắc hoàn lai vô biệt sự,
Lô sơn yên toả Chiết giang triều.

NÚI LƯ

Mù mịt Lư sơn sóng Chiết Giang
Khi chưa sơ ngộ lòng mơ màng
Đến khi hạnh ngộ thì vẫn vậy
Mù mịt Lư sơn sóng Chiết giang

Badmonk - Tâm Nhiên

Lâm Hình Thi Giang Vi

臨 刑 詩  -  江 為

街 鼓 侵 人 急﹐
西 傾 日 欲 斜。
黃 泉 無 旅 店﹐
今 夜 宿 誰 家﹖

Lâm Hình Thi - Giang Vi

Nhai cổ xâm nhân cấp
Tây khuynh nhật dục tà
Hoàng tuyền vô lữ điếm
Kim dạ túc thùy gia ?

THƠ LÀM LÚC BỊ TỬ HÌNH

Trống giục đến tai người tử tội
Chiều tàn sương lạnh phủ muôn nơi
Ở chốn âm ty không quán trọ
Thôi tạm qua đêm giữa đất trời

Badmonk - Tâm nhiên

Tác giả Giang Vi năm sinh năm mất không rõ, quê quán Tống Châu, nay là huyện Dân Quyền, tỉnh Hà Nam. Tránh loạn sang ở Kiến Dương, thuộc nước Mân thời Thập Quốc (đất đai gồm tỉnh Phúc Kiến ngày nay). Nghe tin nước Nam Đường (đất đai gồm tỉnh Giang Tô ngày nay) mở khoa thi, ông đến thi hoài nhưng không đậu. Vua Nam Đường nhân viếng chùa Bạch Lộc, đọc thơ ông viết trên vách, khen hay. Nhưng không có ai tiến cử, nên ông phẫn chí. Ông sang nước Ngô Việt (đất đai gồm tỉnh Chiết Giang ngày nay) mưu sự phản nghịch. Việc không thành, ông bị tử hình. Trước khi chết, sắc mặt ông bình thản và lời thơ ra sao xin coi bài thơ này .

Riêng Cao Bá Quát thì

Ba hồi trống giục: đù cha kiếp!
Một nhát gươm đưa đéo mẹ đời!


Sử nhà Nguyễn ghi: “Mùa đông năm 1854, cuộc biến loạn phát khởi tại Mỹ Lương (Sơn Tây) và tràn ra các vùng lân cận”.Sử thần của Triều đình cũng không dám ghi Cao Bá Quát làm giặc, chỉnhân năm đó vùng trung du Bắc Việt bị nạn châu chấu hoành hành tàn phá mùa màng mà gọi là Giặc Châu-Chấu có Cao Bá Quát tham gia. Kết thúc tang thương này dẫn đến: Hai con ông là Cao Bá Phùng và Cao Bá Thông phải chết chém ngay năm 1854 tại bản quán là làng Phú Thị. Anh ông là Cao Bá Đạt đang làm tri Huyện huyện Nông Cống Thanh Hóa bị bắt ngay tại Huyện đường và đã tự tử ngay khi bị áp giải. Cháu ông là Cao Bá Nhạ trốn thoát nhưng cuối cùng cũng bị bắt, bị xử tội chết sau khi Đức vua Tự Đức đọc văn bản Tự Tình Khúc. Họ Cao phải tuyệt tự!
Riêng Cao Bá Quát thì mỗi “nhà” ghi mỗi khác:
-Người thì biểu: ông và hai con bị đưa về làng Phú Thị, chém đầu ngay để “thị chúng” và cũng để cho các cánh quân khác của ông cùng những tàn quân hết hy vọng trỗi dậy.
-Người lại biểu: Cao Bá Quát bị đóng cũi? Đóng gông giải về Hà Nội, rồi đưa về Kinh xét xử nên mới có đôi câu Cảm Khái:“Một chiếc cùm lim chân có Đế!
Ba vòng xích sắt bước thì Vương! Sách Thực Lục Chánh Biên thì chép: “Khi ông đem viện binh cho cánh quân ở Yên Sơn. Ông bị viên Suất Đội (của triều đình) là Đinh Thế Quang bắn chết”.Đâu là sự thật? Ai? Ở đâu? Nghe được đôi câu này:

Ba hồi trống giục: đù cha kiếp!
Một nhát gươm đưa đéo mẹ đời!

Lâm giang tiên Dương Thận

臨 江 仙 - 杨 慎

滾 滾 長 江東 逝 水
浪 花 淘 盡 英 雄
是 非 成 敗 轉 頭 空
青 山 依 舊 在
幾 度 夕 陽 紅
白 髮 漁 樵 江 渚 上
慣 看 秋 月 春 風
一 壺 濁 酒 喜 相 逢
古 今 多 少 事
都 付 笑 談 中

Lâm giang tiên  -  Dương Thận

Cổn cổn Trường Giang đông thệ thủy
Lãng hoa đào tận anh hùng
Thị phi thành bại chuyển đầu không
Thanh sơn y cựu tại
Kỷ độ tịch dương hồng
Bạch phát ngư tiều giang chử thượng
Quán khán thu nguyệt xuân phong
Nhất hồ trọc tửu hỷ tương phùng
Cổ kim đa thiểu sự
Đô phó tiếu đàm trung

 CẢNH SÔNG NÚI    
 
Cuồn cuộn sông dài tuôn biển đông  
Hoa rơi, sóng vỗ chí anh hùng
Thịnh suy hào kiệt, đâu cần biết  
Tàn mơ thành bại gởi vào Không  
 
Đôi bạn ngư tiều chung tóc bạc  
Chung gió, chung trăng, chung nước sông
Vui cùng rựu đục hương lòng ngát  
Vấn lẽ vô thường tiếng cười trong ...  

Badmonk - Tâm nhiên

Hoài thủy biệt hữu nhân Trịnh Cốc

淮 水 別 友 人 -  郑 谷

楊 子 江 頭 楊 柳 春
楊 花 愁 殺 度 江 人
數 聲 風 笛 離 亭 晚
君 向 瀟 湘 我 向 秦
 Hoài thủy biệt hữu nhân - Trịnh Cốc

Dương Tử giang đầu dương liễu xuân,
Dương hoa sầu sát độ giang nhân.
Sổ thanh phong địch ly đình vãn,
Quân hướng Tiêu Tương, ngã hướng Tần.

Dao sắt oán Ôn Đình Quân

瑤 瑟 怨 -  溫 庭 筠


冰 簟 銀 床 夢 不 成，
碧 天 如 水 夜 雲 輕。
雁 聲 遠 過 瀟 湘 去，
十 二 樓 中 月 自 明。


Dao sắt oán - Ôn Đình Quân
Băng điệm ngân sàng mộng bất thành
Bích thiên như thuỷ, dạ vân khinh
Nhạn thanh viễn quá Tiêu Tương khứ
Thập nhị lâu trung nguyệt tự minh

Nỗi Oán Cung Đàn
Chiếu giường băng tuyết mộng chẳng thành
Đêm trong như nước mõng mây xanh
Thanh âm nhạn bỏ Tiêu Tương vắng
Mười hai quán lạnh một vầng trăng

Badmonk - Tâm Nhiên  

Phù Dung lâu tống Tân Tiệm Vương Xương Linh

浮蓉楼 送辛 渐 -  王 昌 龄


寒 雨 连 江 夜 入 吴
平 明 送 客 楚 山 孤
洛 阳 亲 友 如 相 问
一 片 冰 心 在 玉 壶

Phù Dung lâu tống Tân Tiệm - Vương Xương Linh

Hàn vũ liên giang dạ nhập Ngô,
Bình minh tống khách Sở sơn cô.
Lạc Dương thân hữu như tương vấn
“Nhất phiến băng tâm tại ngọc hồ”

Trên lầu Phù Dung tiễn Tân Tiệm

Tương tiến tửu Lý Bạch

將 進 酒 -   李 白


君 不 見 黃 河 之 水 天 上 來，
奔 流 到 海 不 復 回？
君 不 見 高 堂 明 鏡 悲 白 髮，
朝 如 青 絲 暮 成 雪？
人 生 得 意 須 盡 歡，
莫 使 金 樽 空 對 月。
天 生 我 才 必 有 用，
千  金 散 盡 還 復 來。
烹 羊 宰 牛 且 為 樂，
會 須 一 飲 三 百 杯。
岑 夫 子，
丹 丘 生，
將 進 酒﹐
杯 莫 停。
與 君 歌 一 曲，
請 君 為 我 傾 耳 聽。
鐘 鼓 饌 玉 何 足 貴，
但 願 長 醉 不 願 醒。
古 來 聖 賢 皆 寂 寞，
唯 有 飲 者 留 其 名。
陳 王 昔 時 宴 平 樂，
斗 酒  十 千 恣 歡 謔。
主 人 為 何 言 少 錢，
逕 須 沽 取 對 君 酌。
五 花 馬, 千 金 裘，
呼 兒 將 出 換 美 酒，
與 爾 同 消 萬 古 愁。

 Tương tiến tửu - Lý Bạch

Quân bất kiến Hoàng hà chi thuỷ
thiên thượng lai,
Bôn lưu đáo hải bất phục hồi!
Hựu bất kiến cao đường minh kính bi
bạch phát,
Triêu như thanh ti mộ thành tuyết.
Nhân sinh đắc ý tu tận hoan,
Mạc sử kim tôn không đối nguyệt!
Thiên sinh ngã tài tất hữu dụng,
Thiên kim tán tận hoàn phục lai.
Phanh dương tể ngưu thả vi lạc,
Hội tu nhất ẩm tam bách bôi.
Sầm phu tử,
Đan Khâu sinh.
Tương tiến tửu,
Bôi mạc đình!
Dữ quân ca nhất khúc,
Thỉnh quân vị ngã khuynh nhĩ thính:
"Chung cổ soạn ngọc bất túc quý,
Đãn nguyện trường tuý bất nguyện tinh!
Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch,
Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh.
Trần Vương tích thời yến Bình Lạc,
Đẩu tửu thập thiên tứ hoan hước".
Chủ nhân hà vi ngôn thiểu tiền,
Kính tu cô thủ đối quân chước.
Ngũ hoa mã,
Thiên kim cừu,
Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu,
Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu

SẮP CHẦU NHẬU
Bạn thấy sông nước Hoàng Hà
Một dòng như dải nước sa chân trời
Nước nguồn cuồn cuộn ra khơi
Bao giờ chảy ngược về miền núi đâu.
Lại khi thương tóc bạc mầu
Lầu cao sương đọng âu sầu vì ai
Sớm mai còn mượt   xanh dài
Về chiều bạc trắng tựa đài tuyết sương
Đời người mấy lúc lên hương
Rựu ngon đừng để chén suông trăng cài
Trời sinh ta có thực tài
Sợ gì trời đất chẵng hoài công cho
Nghìn vàng tiêu sạch không lo 
Tiền đi bạc lại vòng vo về mình
Mổ trâu, dê chém linh đình
Ba trăm ly cạn thỏa tình mới thôi
Sầm, Đan hai bạn ta ơi
Rựu tràn chén ngọc đừng lời tịch nhiên
Tặng anh khúc hát an nhiên
Đâu cần trống ngã nhạc nghiêng mới là
Xin anh hảy xỉn cùng ta
Say quên trời đất, tỉnh mà vui chi
Xưa nay Hiền Thánh có gì
Chỉ người uống rựu muôn thì lưu danh
Trần Vương chuyện củ tỏ rành
Tại thành Bình Lạc nhậu thành chư tiên
Chủ nhân chớ ngại thiếu tiền
Mua thêm rựu để ưu phiền tránh xa
Áo cừu ngựa gấm đem ra   
Để ta đổi rựu tiêu dao vạn sầu

Badmonk - Tâm nhiên   

Túc Vương Xương Linh ẩn cư Thường Kiến

宿 王 昌 齡 隱 居  -  常 建


清 溪 深 不 測，隱處唯孤雲。
松 際 露 微 月，清 光 猶 為 君。
茅 亭 宿 花 影，藥 院 滋 苔 紋。
余 亦 謝 時 去，西 山 鸞 鶴 群。


Túc Vương Xương Linh ẩn cư - Thường Kiến


Thanh khê thâm bất trắc,
Ẩn xứ duy cô vân.
Tùng tế lộ vi nguyệt,
Thanh quang do vị quân.
Mao đình túc hoa ảnh,
Dược viện tư đài văn.
Dư diệc tạ thời khứ,
Tây sơn loan hạc quần.


Ở TRỌ ĐÊM NƠI ẨN CƯ VƯƠNG XƯƠNG LINH

Suối trong vô trú lòng sâu
Ẩn cư nhà ở dưới bầu mây bay
Bên thông trăng lọt hiện bày
Quang minh nắng chiếu riêng đây dịu dàng
Đình tranh bóng rủ an nhàn
Thềm hoa viện thuốc rêu loang xanh ngời
Ta mong từ giã việc đời
Non tây cùng hạc sống đời an nhiên

Badmonk - Tâm Nhiên