Mộng Đời
Hoa và trái một đêm nào thức dậy,
Nghe mộng đời xao-xuyến giấc xuân xanh .
Con đường đó một đêm nào trở lại
Cùng gío mưa phùn trên cánh tay anh .
Hoa bỗng nở và trái sầu bỗng chín
Tim xa-xưa còn đó chút trông-chờ
Màu thơ dại vẫn tươi màu kỹ-niệm,
Bóng cây nào ôm mãi mắt hư-vô .
Tháng giêng đó, anh mỉm cười bước tới,
Khi yêu em tay cũng mở như lòng .
Môi Thần-Thánh biết gì đâu tội-lỗi,
Lối đi- nào ngây-ngất bước song-song ?
Anh sẽ nhắc trong những tàn phai ấy,
Đêm hoàng-lan thơm đến ngọt vai mình,
Ai sẽ biểu trong một lần trở lại,
Hoàng-lan xưa còn nức-nở hồn anh .
Tháng Giêng hết thôi giận hờn đã muộn,
Khi xa em, vai mới biết đau buồn,
Tơ gấm biếc nào nâng từng bước chậm
Trả giùm tôi về những dấu chân chim .
Hoa và trái đêm nay đây thức dậy
Ôi mộng đời em hiểu chữ xuân-xanh
Con đường đó đêm này đây trở lại ;
Cùng gío mưa phùn buốt cánh tay anh ...
Trần Dạ Từ (Thuở Làm Thơ Yêu Em)
Đường Khuya Trở Bước
Tôi đến đêm xưa, Em vắng nhà,
Trăng vàng, mây bạc, sầu như hoa .
Tôi từ viễn phố rời chân lại,
Chỉ thấy sương nhiều như lệ sa .
Ở cũng bâng khuâng, đi chẳng đành,
Đêm trời, sao cũ sáng long lanh.
Lòng ta ngẫm truyện mười phương vậy:
Người gái khuê phòng kia mắt xanh?
Tôi cũng chưa đi hết dặm đường,
Đời dài, mới đến nửa sầu thương.
Một đêm trở bước cho lòng nghĩ,
Sao biếc rơi tàn mộng phấn hương.
Đinh Hùng
Mùa Xuân Xanh
Mùa xuân là cả một mùa xanh
Giời ở trên cao, lá ở cành
Lúa ở đồng tôi và lúa ở
Đồng nàng và lúa ở đồng anh
Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh
Tôi đợi người yêu đến tự tình
Khỏi luỹ tre làng tôi nhận thấy
Bắt đầu là cái thắt lưng xanh
NGUYỄN BÍNH
Dậy! Buổi sáng ném Đá vào Chén của Đêm
Đá đuổi Sao Di chuyển. Và hãy nhìn!
Người đi săn của Phương Đông cài bẫy
Tháp của Vua trong Thòng lọng Bình minh.
Khi Tay Trái Bình minh giữa Trời xanh
Ta mơ màng nghe từ Quán rượu kêu lên:
“Dậy, các Con, dậy rót cho đầy Chén
Trước khi Rượu Đời khô trong Chén của mình”.
Gà gáy sáng, người ta kêu trước cửa
Của Quán rượu rằng: “Hãy mau mở Cửa!
Ngươi có biết, đời ngắn ngủi lắm thay
Một lần đi, không còn quay về nữa”.
Ở nơi đây dưới bóng lá bóng Cành
Với Bánh, Rượu, Quyển sách Thơ – và Em
Hát bên anh, thì dù cho Sa mạc
Đối với anh cũng vẫn cứ Thiên đàng.
Hãy nhìn xem, hoa Hồng nở xung quanh
Hoa cười, nói: Ta đến cõi Trần gian
Rồi phút giây Kho báu từ tơ lụa
Bỗng tan ra rải rác khắp cả Vườn”.
Hy vọng Trần gian trong trái Tim người
Thành Tro bụi, hoặc tan biến ngay thôi
Như Tuyết trên gương Mặt hồng Sa mạc
Một hai Giờ, rồi sẽ biến mất ngay.
Và ai người gìn giữ Bông lúa Vàng
Ai người ném ra Gió, như Mưa giông
Về với Đất, không còn như vàng bạc
Đã chôn rồi, Thiên hạ chẳng đào lên.
Omar Khayyam
LỜI THIÊNG
Nếu bạn nghèo, xin đừng làm quen với những kẻ chỉ biết đo giá trị con người bằng tiền bạc!
Hai báu vật chính của đời là sắc đẹp và chân lý. Tôi đã tìm thấy sắc đẹp trong một trái tim đang yêu, và tôi đã tìm thấy chân lý trong một bàn tay lao động.
Thấy họ ăn uống, tôi biết họ là hạng người nào.
Tôi phải nói sao về kẻ tát tôi khi tôi hôn mặt nó, và kẻ hôn chân tôi lúc tôi tát nó?
Nặng nhọc thay cuộc sống của kẻ đòi hỏi tình yêu, nhưng chỉ nhận được dục vọng.
Con người của bạn mang hai bản ngã: một bản ngã tưởng mình hiểu mình và một bản ngã tưởng người khác hiểu mình.
Khoa học và tôn giáo hoàn toàn hoà hợp. Nhưng khoa học và đức tin hoàn toàn xung khắc.
Chúng ta đều là chiến sỹ trên bãi chiến cuộc đời. Nhưng có kẻ chỉ huy, người tuân lệnh.
Tôi sẽ trở thành một nhà hiền triết khi biết được lý do sự ngu xuẩn của tôi.
Cuộc sống nặng nhọc thay cho kẻ muốn chết nhưng phải sống mãi cho những mình yêu!
Ai nhìn những hình ảnh nhỏ và gần, khó thấy những hình ảnh lớn và xa.
Tôi ngượng ngùng trước những lời tán tụng, nhưng người tán tụng cứ bô bô khiến tôi trơ trẽn trước toàn thể thế giới.
Ai trong chúng ta lắng nghe nhạc ru của dòng suối đang khi giông bão gào thét?
Có người nghe bằng tai, có người nghe bằng bao tử, có người nghe bằng túi đựng, và có những người chằng nghe gì cả.
Bức tường ngăn cách người khôn với kẻ ngu, còn mong manh hơn tơ nhện.
Bản chất của mọi vật hữu hình cũng như vô hình là linh thiêng. Đi vào thành phố vô hình, thể xác tôi bị vây lút bởi tâm linh tôi. Ai đòi phân cách thể xác với tinh thần hoặc tinh thần với thể xác, kẻ ấy đưa lòng mình xa rời chân lý. Hoa và Hương cùng là một. Người đui mù là kẻ chối bỏ màu sắc và hình ảnh của hoa khi quả quyết hoa chỉ là hương lan toả trong cõi thinh không. Họ cũng giống như ngững kẻ thiếu khứu giác chỉ thấy muôn hoa là hình thể, là màu sắc vắng hương thơm.
Mọi vật trong vũ trụ hiện hữu nơi bạn. Mọi vật nơi bạn hiện hữu trong vũ trụ. Bạn không ngừng tiếp xúc với những vật gần nhất. Hơn nữa, khoảng cách không đủ rộng để phân rẽ bạn khỏi những vật xa xôi. Từ vật thấp nhất đến vật cao nhất, từ vật nhỏ nhất đến vật lớn nhất, hết thảy đều bằng nhau trong con người bạn. Một nguyên tử bao hàm tất cả yết tố của trái đất. Một giọt nước chưa đứa đựng tất cả bí mật của đại dương. Mỗi vận chuyển của tâm linh cuốn theo tất cả vận chuyển của mọi luật sống.
Người cao thượng nhất là kẻ đỏ mặt khi được ta ca tụng và lặng thinh khi bị ta bôi xấu.
Nghèo đói nhất là một chứng bệnh qua mau. Giàu sang là một cơn đau kéo dài.
Kẻ nào thương hại người đàn bà là hạ nhục nàng. Kẻ nào gán cho người đàn bà những điều xấu xa của xã hội là áp chế nàng. Kẻ nào nghĩ người đàn bà tốt là vì mình, người đàn bà xấu là vì mình là mạo nhận trơ trẽn. Kẻ nào đón nhận người đàn bà như Thượng Đế đã tác thành là đối xử công bằng với nàng.
Thơ là một làn chớp loé. Nó chỉ còn là một bố cục suông khi có sự sắp xếp giữa các tiếng.
Tình yêu say đắm là một nỗi thèm khát không bao giờ nguôi.
Nếu bạn muốn hiểu người đàn bà hãy ngắm miệng nàng khi nàng cười; nhưng nếu bạn muốn hiểu người đàn ông, hãy quan sát cặp mắt trắng bợt của hắn lúc hắn nổi giận.
Có người cho tôi một con chiên, tôi trả lại hắn một con lạc đà mẹ. Hắn cho tôi thêm hai con chiên, tôi trả lại hắn hai con lạc đà mẹ. Sau đó hắn đến thăm đàn chiên tôi và đếm được chín con lạc đà. Bây giờ hắn trả lại tôi chín con chiên.
Kẻ hữu dụng nhất trong đám quần chúng, ấy chính là kẻ sống xa quần chúng.
Nền thịnh vượng đạt được do hai công việc: khai thác đất đai và phân phối địa sản.
Người tân canh nào cũng là một nhà cải cách. Nếu họ đúng, họ hướng đạo quần chúng đi đúng đường. Nếu họ sai, thuyết cuồng tín họ khơi dậy nơi quần chúng, càng khuyến khích quần chúng theo đúng đường mình đi.
Câu nói phải ăn sâu vào tập quán mới khỏi thành vô nghĩa.
Ai diện bộ đồ đẹp nhất ngày đưa đám tang hàng xóm, sẽ ăn mặc ránh rưới buổi hôn lễ con mình.
KAHLIL GIBRAN 1883-1931
LỜI THIÊNG
Sẽ tới một kỷ nguyên khi con người không nhận họ với chúng ta, cũng như chúng ta không nhận họ với loài khỉ.
Nếu thưởng phạt là mục đích của tôn giáo, nếu ái quốc phụng sự cho tư lợi, và nếu giáo dục là phương tiện để tiến thân, thì tôi xin được làm một kẻ vô tín ngưỡng, một người vô tổ quốc, một đứa thất học ngu si.
Có những tâm hồn giống như bọt biển. Bạn chẳng vắt lấy được gì nơi chúng ngoài những thứ chúng đã hút được nơi bạn.
Nếu có hai người giống nhau, trái đất này không đủ chỗ dung nạp họ.
Kẻ giáng hoạ cho dân tộc là kẻ không bao giờ gieo một hạt giống, đặt một viên gạch, dệt một tấm áo, nhưng là kẻ chọn khoa chính trị làm nghề mình.
Người ta thường nói im lặng là ưng thuận, nhưng tôi cho bạn hay: im lặng là khước từ, là nổi loạn, là khinh khi.
Khi trang điểm, ta vô tình thú nhận vẻ xấu xí của mình.
Đây lịch sử con người: sinh phối tử, sinh phối tử, rồi sinh phối tử. Nhưng một người điên xuất hiện. Hắn có những tư tưởng kỳ quái. Hắn mơ về một thế giới khác có những con người văn minh hơn nhìn thấy qua giấc mơ của họ, những chuyện còn hơn là sinh ,phối, tử.
Hãy nghe người đàn bà khi nàng nhìn bạn! Đừng nghe người đàn bà khi nàng nói với bạn!
Có những kẻ tìm khoái lạc trong đau khổ; và có những người chỉ thanh tẩy mình được bằng đồ nhơ.
Đời hôn ta lên đôi má
Từ sáng tới chiều,
Đời cười ta xuẩn động
Từ chiều tới sáng.
Nếu bạn muốn ngắm thung lũng, hãy trèo lên đỉnh núi; nếu bạn muốn ngắm đỉnh núi, hãy vươn lên mây trời, nhưng nếu bạn muốn tìm hiểu mây trời, hãy nhắm mắt lại và suy tư.
Hãy cứu tôi khỏi miệng lưỡi nọc độc hay nói thật. Hãy cứu tôi khỏi người đức hạnh thiếu thiện ý; và hãy cứu tôi khỏi người tìm tự trọng bằng cách bôi xấu kẻ khác.
Lo sợ hình phạt địa ngục là chính địa ngục đấy, khao khát phần thưởng Thiên Đường là chính thiên đường vậy.
Chân lý là con đẻ của cảm hứng; phân tách, bàn luận đưa con người đi xa chân lý.
Chúng ta có thể thay đổi theo thời tiết nhưng thời tiết không thay đổi được chúng ta.
Ta không được quên rằng còn có những con người ở hang. Hang đây là chính lòng ta vậy.
Đứa trẻ vô thừa nhận là một hài nhi được thụ thai bằng tình yêu và niềm tin tưởng nhưng bị sinh ra trong âu lo và thù hận. Người mẹ bọc con bằng trái tim đang hấp hối, đặt con nơi cổng cô nhi viện, rồi bỏ đi, mặt cúi gầm, u hoài nằng chĩu đôi vai. Và để hoàn thành vở bi kịch, tôi và bạn đã phỉ báng bà: “Nhục nhã thay! Nhục nhã thay”.
Có những kẻ ngờ là tôi nháy họ khi tôi nhắm mắt lại để khỏi phải nhìn thấy họ.
Sống bằng tâm hồn là nô lệ, nếu tâm hồn chưa trở nên thành phần của thể xác.
Xin cho tôi xa kẻ nói câu:”Ta là ngọn đuốc soi đường cho dân chúng”, hãy để tôi tới gần người biết tìm đường đi dưới ánh sáng của dân chúng.
Tôi khám phá ra bí mật của đại dương khi suy niệm về một giọt sương mai.
KAHLIL GIBRAN 1883-1931
Chúng ta đã và đang đi cùng bánh xe của lịch sử.
Chúng ta có nghĩa vụ phải ghi nhớ lịch sử trước khi học cách tiến vào tương lai. Hẳn là vậy rồi!
Tại sao tôi nói sử Việt Nam là “bảo khố” cho một tài năng ôm mộng làm tác gia văn học. Bởi vì dòng sử lẫy lừng ấy thật sự vô tận, thật sự hào hùng, và thật sự đáng vinh danh.
Đọc tiểu thuyết Trung Hoa, chúng ta biết về một Đại Đường văn hóa đạt tới đỉnh cao bởi thơ Lý Bạch, Đỗ Phủ .v.v. Chúng ta biết được sự phục hưng của dòng Phật Giáo phương Bắc nhờ vào Đường Huyền Trang…Chúng ta cũng biết được những danh tướng của Tống triều, biết được những cuộc binh đao đẫm máu vì tranh đoạt chút hư vinh…
Nhưng dẫu có hay, có hào hùng thì vẫn là lịch sử của một quốc gia khác, một dân tộc khác. Chúng ta chỉ có thể ngưỡng mộ chứ hoàn toàn không được quyền tự hào. Bởi sự hào hùng của một dân tộc chỉ dành cho con người trong chính dân tộc đó,không phải dành cho chúng ta. Thế nhưng chúng ta có thật nhiều cái để đáng mà tự hào, vinh dự. Chúng ta hoàn toàn không thua bất cứ dân tộc nào về lịch sử, về truyền thống, về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng quyết tâm .v.v.
Câu hỏi cứ day dứt tôi là tại sao cái quá khứ huy hoàng ấy không được tái dựng cho con cháu đời nay có thể biết, hiểu và tự hào về những gì cha ông chúng ta đã gây dựng nên. Cứ nhìn vào quá khứ mà tự lừa dối mình thì không tốt, nhưng nhìn vào quá khứ để mà xác định quyết tâm, lòng tin là một việc thực sự tuyệt vời. Ở một diễn đàn nhỏ thế này, tôi hiểu điều trăn trở có chăng cũng chỉ thêm vài người biết, nhưng thêm một người là thêm một niềm tin, thêm một hành động. Hành động vì khúc tráng ca được hát từ ngày xưa.
Đầu bài viết tôi đã nói, lịch sử chúng ta là “bảo khố bằng vàng” cho những giấc mơ văn học. Chưa cần đi quá xa về thời trước, chúng ta có một Vạn thắng Vương Đinh Bộ Lĩnh, bằng tài năng của mình dẹp yên nội loạn, lần đầu tiên thống nhất và mang về độc lập nước nhà. Tự mình xưng đế để có thể coi ngang hàng với các vua chúa Trung Hoa. Suốt 1000 về trước năm, thử hỏi có được bao nhiêu con người như ông. Chúng ta có một Ngô Quyền dụng binh như thần, lợi dụng nước thủy triều mà đóng cọc bịt sắt để làm mồ chôn hàng vạn Hán binh. Chúng ta có một Lý Thường Kiệt, đem quân nước nhỏ mà đánh sang nước lớn để giàng chủ động trên chiến trường. Đặc biệt chúng ta có Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, với Hịch tướng sĩ, với Binh thư yếu lược, với chính sách “dĩ dân vi bản” không những đánh bại đệ nhất đế quốc lúc bấy giờ,mà còn là kinh nghiệm cho biết bao cuộc kháng chiến sau này. “Dĩ dân vi bản” đã trở thành truyền thống cho dân tộc ta bắt nguồn từ thời xa xưa đó vậy. Chúng ta còn có Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung .v.v. Vâng, anh tài chúng ta xuất chúng và nhiều vô kể vì chúng ta phải kháng chiến để giữ nước nhà. Dân tộc ta từ trẻ em tới người già mang một lòng nồng nàn yêu nước tuyệt không phai.
Nhưng chúng ta chưa viết được nhiều, không viết được nhiều. Lí do có nhiều trong đó bởi khả năng, say mê, nhưng quan trọng hơn cả là trách nhiệm của mỗi người với lịch sử đất nước mình vẫn còn chưa đúng tầm vóc mà nó đáng được hưởng.
Vậy viết về điều đó chúng ta phải làm những gì?
Đó phải có lòng yêu nước của từng con người, trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không ngại hy sinh để quyết tâm dành và giữ cho nước nhà.
Đó là tình yêu quê hương, xóm làng, tình yêu con người đậm đà và thủy chung.
Đó cũng là phong cảnh đậm chất làng quê thôn dã mà nhắc đến là ta thấy mái đình, cây đa, giếng nước bên đàng, là nhắc đến những cánh đồng mươn mướt lúa xanh.
Đó còn là những phong tục đã ngấm vào những câu ca dao cho đến giờ vẫn còn lưu truyền lại….
Thiếu một cái không làm nên văn hóa Việt Nam.
Thiếu một cái không làm nên văn học Việt Nam.
Đó cũng là cái sẽ phân biệt văn học của chúng ta với những nền văn học khác. Phân biệt văn hóa chúng ta với những nền văn hóa khác.
Muốn bay ra biển lớn ,ta cần phải có một cánh buồm, nhưng muốn có một cánh buồm, ta phải chắt lọc những sản phẩm nhỏ bé vốn có trong chính khu vườn của chúng ta.
Kho tàng là của chúng ta và có sử dụng được nó hay không cũng là do chúng ta. “Bảo khố” hay một đống sách vở cũ kĩ bình thường điều đó hoàn toàn phụ thuộc cách đánh giá của mỗi người.
© 2005 talawas
Chỉ 16 ca khúc, Đoàn Chuẩn đã đi vào đời sống âm nhạc VN như là một nhạc sĩ viết về tình yêu say đắm nhất.
Tung phấn hương yêu qua bao lời hát
Bay tới bên em, tới em thầm nhắc
Đây ý tơ xưa đâu duyên tình cũ
Bóng anh phai dần ái ân tàn theo
Mối tình nghệ sĩ như giấc mơ
Chóng tàn vì vương vấn muôn ý thơ...
Đoàn Chuẩn không phải là những "Lá Thư", "Tà Áo Xanh", "Lá Đổ Muôn Chiều" như người ta thường nói, mà là con thuyền: Thuyền rời xa bến vắng người ợi Con thuyền muôn đời, của ca dao, của Đường Thi, từ bến Tần Hoài của Đỗ Mục, đến bến Phong Kiều của Trương Kế - hay gần hơn - trong Xuân Diệu: Tình du khách thuyền qua không buộc chặt...
Ca khúc Đoàn Chuẩn là thế giới quy ước. Người phụ nữ tô quầng mắt, ngập ngừng trong chiếc áo nhung..., đôi mắt như hồ thu..., bên cầu ngồi xoã tóc thề... là người đẹp trong tranh Tố Nữ, tranh lụa ....
Trong thế giới quy ước và hư ảo đó, Đoàn Chuẩn đã vẽ vời nên vẻ đẹp của Trần Gian qua những mùa Thu Quyến Rũ:
Anh mong chờ mùa thu
Trời đất kia ngả màu xanh lơ
Đàn bướm kia đùa vui trên muôn hoa
Bên những bông hồng đẹp xinh
Anh mong chờ mùa thu
Dìu thế nhân dần vào chốn Thiên Thai
Vài cánh chim ngập ngừng không muốn bay
Mùa thu quyến rũ anh rồi...
Cái sắc mạnh huy hoàng của Đoàn Chuẩn là ở chỗ đó. Ông đã đưa Thiên Thai về đây với thu trần gian, trong khi Văn Cao phải lên tận cõi Đào Nguyên. Trong tình khúc Đoàn Chuẩn, Hoa xuân (đã) gặp bướm trần gian, ánh trăng xanh (đã) tan thành suối trần gian...
Đoàn Chuẩn hay Từ Linh, Từ Linh hay Đoàn Chuẩn, hai tên hay một tên, thiết nghĩ cũng đâu có gì là quan trọng để phải cố công tìm hiểu, vì chính người viết ra cái tên ấy cũng chẳng hề bận tâm, cũng chẳng xem chuyện gì là quan trọng. Cứ xem như một cái tên cũng được vậy, có sao đâu. Hai tên đã như một tên gọi đầy tình thương mến và ngưỡng mộ đối với người yêu nhạc. Người đời vẫn cứ nói "bài hát ấy là của Đoàn Chuẩn Từ Linh", chứ không nói "...là của Đoàn Chuẩn và Từ Linh". Tác giả của những bản tình ca đó đã muốn ghép chung hai cái tên ấy thành một, vậy thì ta cũng nên tôn trọng, cũng nên hiểu như vậy mà xếp hai cái tên ấy nằm cạnh bên nhau, gần lại với nhau. Hơn thế nữa, một khi đã xem "mối tình nghệ sĩ" chỉ "như giấc mơ" thôi và đã từng có những lúc quay lưng "lạnh lùng mà đi luyến tiếc thêm chi", thì có sá gì một cái tên mà hai chàng chẳng "gửi gió cho mây ngàn bay"...
Ca khúc Đường Về Việt Bắc bày tỏ tâm sự của người nhạc sĩ với người vợ lúc xa cách khi từ bỏ cuộc sống ấm no nơi đô hội để bước chân vào chốn sơn lâm ở Khu Bốn, vợ con di tản lên vùng núi đồi Việt Bắc:
Chiều nào áo tím nhiều quá, lòng thấy rộn ràng, nhớ người.
Đường về Việt Bắc bao cách xa,
Nhìn về đường lối đây núi cao, muôn xa xăm, đầy lá hoa reo ngàn xưa.
Đường về ngập gió tha phương, tiếc đời gấm hoa, màu sắc núi rừng...
Nhớ nhau từng phút yêu từng giây.
Đường về Việt Bắc xa xôi rừng núi.
Nâng phím tơ lên mấy cung lả lơi.
Đường về Việt Bắc xa xôi núi đồi .
Mùa thu có đẹp nhưng sao cứ nghe man mác buồn!
Lá vàng từng cánh rơi từng cánh... (Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay)
Mưa rơi làm rụng lá vàng... (Thu Quyến Rũ)
Thôi thế từ nay như lá vàng bay... (Lá Đổ Muôn Chiều)
Lá thu còn lại đôi ba cánh... (Lá Đổ Muôn Chiều)
Lá thu lìa cành nhớ hoa ngàn xưa... (Tình Nghệ Sĩ) Những chiếc lá lìa cành mà hai chàng gọi là "những cánh đời mong manh" hay là "nước mắt người đi". Trên những dòng nhạc ấy, chỉ thấy những hoa rơi, lá rơi, và những chuyện tình buồn vời vợi....
Thực ra đâu có riêng gì mùa thu, mùa nào trong nhạc ĐC-TL cũng có vẻ buồn cả. (Mùa xuân mà "lá vẫn bay...", vẫn "hoa mai rơi từng cánh trên đường..." thì cũng đâu có vui gì).
Nhưng tại sao lại là mùa thu? Có phải vì mọi chuyện khởi đầu từ mùa thu...
Ta quen nhau mùa thu, ta thương nhau mùa đông, ta yêu nhau mùa xuân... (Tà Áo Xanh)
Nhớ tới mùa thu năm xưa gửi nhau phong thư ngào ngạt hương... (Lá Thư)
Và cũng kết thúc vào mùa thu...
Nhưng một sớm mùa thu, giữa chân trời xanh ngắt, nàng đi gót hài xanh... (Gửi Người Em Gái)
Để mùa thu lá vàng khóc tình ta... (Vàng Phai Mấy Lá)
Chuyện tình mùa thu để lại nhiều hối tiếc.
Thu nay vì đâu tiếc nhiều, thu nay vì đâu nhớ nhiều... (Thu Quyến Rũ)
Mùa thu ĐC-TL đẹp như bài thơ. Có khi chỉ trong một bài nhạc ("Cánh Hoa Duyên Kiếp" chẳng hạn) ta nhặt ra được những câu thơ viết về mùa thu thật là đẹp, tưởng như hai chàng nhạc sĩ bỗng nhiên nổi hứng, bỏ nhạc quay sang làm thơ vậy: yêu một sớm, nhớ nhau bao mùa thu..., tình em như mây trong mùa thu bay rợp lối..., hương thu màu tím buồn... (cũng tựa như "màu thời gian tím ngát" trong thơ Đoàn Phú Tứ vậy).
Mùa thu ĐC-TL đẹp như tranh vẽ. Có khi chỉ là những nét chấm phá:
Hàng cây đứng hững hờ, lá vàng từng cánh rơi từng cánh... (Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay)
Hoặc có khi là cảnh trí đầy mầu sắc, bầu trời trong xanh, bướm hoa và chim chóc:
Trời đất kia ngả mầu xanh lơ, đàn bướm kia đùa vui trên muôn hoa, bên những bông hồng đẹp xinh... (Thu Quyến Rũ)
Và cánh chim ngập ngừng không muốn bay... (như sợ làm vỡ mùa thu)
Làm sao có thể vẽ được bức tranh sinh động ấy, làm sao có thể bắt được những rung động của thiên nhiên ấy nếu không có một trái tim thật là nhạy cảm. Người nghe tưởng nghe được cả tiếng thở nhẹ của mùa thu, tưởng thấy được cả không gian lắng đọng của đất trời vào thu, tưởng chạm tay vào được cả vạt áo dài lướt thướt của mùa thu, và như ngất ngây trong khoảnh khắc "dìu thế nhân dần vào chốn thiên thai" ấy...
Giờ ông đã ra đi. Chắc chắn rằng tên tuổi của ông còn lưu danh bởi những tình khúc bất hủ làm lay động mọi con tim...
Viết tổng hợp theo báo Văn - Một mối tình với mùa thu .
Vua Lý Thái Tông, khoảng niên hiệu Thông Thụy (1034-1038), một sáng mùa xuân tìm vào núi viếng thăm Thiền sư Thiền Lão.
Vua hỏi: Hòa Thượng đến tu núi này được bao lâu rồi?
Sư đáp :
Đãn tri kim nhật nguyệt
Thùy thức cựu Xuân Thu
Hôm nay hãy biết hôm nay
Còn Xuân Thu trước ai hay làm gì!
Vua lại hỏi tiếp: Vậy thường ngày Hòa Thượng làm việc gì?
Sư đáp:
Thúy trúc hoàng hoa phi ngoại cảnh
Bạch vân minh nguyệt lộ toàn chân
Trúc biếc hoa vàng đâu cảnh khác.
Trăng trong mây trắng hiện toàn chân
Vua hỏi: Là ý gì?
Sư đáp: Lắm lời không ích về sau.
Vua liền tỉnh ngộ. Sau đó, khi vua sắp cho người rước Sư về triều làm cố vấn, thì Sư đã viên tịch
Xuân này bất chợt ra ngắm dòng khe nước phía sau núi . Không phải năm nay do mưa nhiều mà nước từ tuyết tan từ trên núi chảy về róc rách , trong veo . Nhìn mấy xác lá khô của mùa thu trước còn sót lại trôi lừ đừ theo dòng nước mà thấy chừng như trôi dạt hết cả thân phận kiếp người, lại không khỏi bâng khuâng. Chắc dòng nước này rồi cũng len lõi thấm vào mạch đất để rồi cuối cùng lại hòa mình vào lòng đại dương ngoài kia . .Thiền sư Mãn Giác thì bảo:
Trước mặt việc đi mãi,
Trên đầu già đến rồi.
Tuổi mới nhi lập, chưa làm được gì. Lòng còn nhiều ham muốn, nhưng nghĩ đến cổ nhân ngày trước, kim nhân ngày này, bao nhiêu kiêu bạc bình sinh đều lặn dấu vào trong cả.
Nay đọc câu thơ cũ, thật mới hay trúc biếc xanh xanh, đều là pháp thân, hoa vàng dờn dợn, há chẳng phải Bát nhã.
Lại mong “Thảnh thơi một sớm nơi vườn cũ”
